Snelle rondetijden door de jaren heen

[Marcel Vos]

Zoals jullie misschien weten ben ik gefascineerd door rondetijden. Dat gaat van simpele lijstjes met de tien snelste rondes ooit gereden tot veel obscuurdere dingen zoals de tien snelste slotrondes op de 10 kilometer en de snelste openingen op de drie kilometer op laaglandbanen.

Tot nu toe heb ik me vooral gefocused op de stand van zaken hoe die nu is. Op dit moment is een openingsronde van 24.6 op de 1500 meter mannen en 27.0 bij de vrouwen erg snel en goed genoeg voor de top tien, maar hoe zat dat vroeger? Sven Kramer's 28.19 slotronde op de vijf kilometer heeft twintig jaar gestaan als snelste slotronde ooit (Dawson verbrak het afgelopen november), maar hoe snel was die slotronde vergeleken met de rest toen Kramer hem reed in 2005? En wat waren de snelste rondes op zeeniveau op de 1000 meter in 2003?

Ik was daar benieuwd naar en dus ben ik begonnen met een nieuw project: Lijsten met de top 10 snelste rondetijden en doorkomsten per afstand na elk seizoen, op zowel alle banen als alleen banen op of nabij zeeniveau (onder de 500 meter). Ik begin hierbij met de stand van zaken hoe die is na seizoen 2001-2002. Oude rondetijden kunnen lastig te vinden zijn, en van voor de klapschaats is bijna niets te vinden. Met dit startpunt heb ik vijf klapschaatsseizoenen om de snelste rondetijden uit de halen, en dat moet voldoende zijn voor een redelijk accurate lijst. Ik zet mijn startpunt ook op het begin van de klapschaats, dus 1 juli 1997. Dat gaat op enkele lijstjes, namelijk de 500m openingen mannen en vrouwen en de 3000m en 5000m openingen vrouwen, enkele missende rondetijden opleveren, maar door deze limiet te stellen kan ik betere lijsten maken. Er is bijvoorbeeld best wel eens 9.4 geopend op Medeo met wind in de rug, maar daarvan hebben we geen honderdsten, dus hoe moet je die uberhaupt in een lijst zetten? Om dat soort dingen te voorkomen zijn al mijn rondetijden lijsten vanaf 1 juli 1997.

Maar hoe goed ik ook mijn best ga doen zelfs met die limiet, er gaan sowieso dingen missen. Vanaf 2003-2004 staan de rondetijden van grote internationale wedstrijden op de resultatenwebsite van de ISU, maar daarvoor mis ik nog wel wat. Van seizoen 02-03 heb ik bijvoorbeeld die van WB1 Hamar, WB5 Harbin, en WB6 SLC niet kunnen vinden, en hoe verder je terug gaat hoe meer er mist. Sommige missende kan ik dan nog wel weer achter komen via oude TV-beelden, zoals een goed deel van die SLC WB via de schatkamer van de nos, maar van Harbin heb ik bijvoorbeeld niets gevonden. Een Noors youtube kanaal, Saller Terrer, heeft ook best veel beelden geupload, maar alleen van de mannen, en daarom gaan de mannenlijsten ook completer zijn dan die van de vrouwen. Wereldbeker 6 2000-2001 was in Heerenveen en was erg snel, maar daarvan heb ik via Saller Terrer alleen de rondetijden van de mannen en dus niet van de vrouwen.

En dan zijn er nog de nationale wedstrijden. Japan heeft alle rondetijden van grote nationale wedstrijden sinds 2001-2002 gewoon online staan, wat geweldig is, en via osta.nl kan ik alles vinden van Nederlandse wedstrijden sinds seizoen 06-07, maar veel anderen dingen missen. Monique Garbrecht reed 38.20 in Berlijn in februari 2000 en die ronde komt sowieso in de top tien laagland, maar ik heb geen idee wat die ronde is. Hetzelfde geldt waarschijnlijk voor wat snelle Russische tijden her en der, en nog veel meer. Van Calgary heb ik het meeste, maar seizoenen 06-07 en 07-08 missen, en van Milwaukee mist veel van voor 2020. Van Nederlandse wedstrijden die te oud zijn voor osta heb ik veel kunnen vinden via internet archieven van de knsb site en de schatkamer, maar niet het NK afstanden en allround van 2005 bijvoorbeeld.

Goed, genoeg geklaagd over wat er allemaal wel niet mist, later we vooral kijken naar wat voor rondetijden we wel hebben. Ik ben inmiddels klaar met de eerste paar afstanden en ik vind dit echt machtig interessant. Je kunt heel erg goed zien wanneer iemand bijvoorbeeld een zeer bijzondere kamikazerit doet of juist een nieuwe standaard neerzet. Het zet voor mij veel dingen in context, en ik hoop dat voor jullie ook te kunnen doen. In dit topic ga ik per afstand de meest interessante dingen bij langs, en ik hoop dat je het leuk vindt!

 

[Marcel Vos]

500 meter mannen​

We beginnen met de 500 meter mannen, en dit waren de snelste openingen na seizoen 2001-2002:



Twee missende van voor de klapschaats zijn 9.43 van Hamamichi in 1993 en 9.45 van Shimizu in 1996, beide in Calgary, maar verder een mooie lijst. FitzRandolph is een interessante want zijn start was een beetje vals, maar hij is niet teruggeschoten dus ik kan die opening niet negeren. Wat interessant is is dat er zoveel van hoogland komt. Tegenwoordig opent men op zowel hoog als laagland snel, maar vroeger was dat anders en was er een significanter verschil. Het laaglandlijstje ziet er namelijk zo uit:



Misschien komt dat wel omdat we vroeger minder wedstrijden op een laaglandbinnenbaan reden. In 2001-2002 hadden we bijvoorbeeld zes keer een 500 meter in Calgary of SLC en maar vier keer eentje binnen op zeeniveau (WB6 Hveen & WK sprint Hamar).

Een jaar later krijgen we de eerste openingen in de 9.3 met twee keer 9.39 van Shimizu op het WK sprint in Calgary en daarna 9.37 van Masaaki Kobayashi in Berlijn op het WK afstanden. Dan is het een tijdje stil totdat Yuya Oikawa om de hoek komt kijken met 9.40, 9.41, en 9.42 in maart 2007. Hij opent nog een paar keer snel en dan krijgen we na 2010 dit lijstje:



En die lijst blijft acht jaar lang onveranderd. Pas in 2018 opent er weer iemand snel genoeg voor deze lijst: Tingyu Gao met 9.38 op het WK sprint in Changchun. Vier jaar later beleeft hij zijn topjaar en opent hij ook sneller dan ooit iemand gedaan heeft. Hij begint met de snelste opening ooit evenaren op de China Cup met 9.37, en een week later verbreekt ie dat met 9.35. Dan op de wereldbeker in Tomaszów gaat ie zelfs nog sneller met 9.32, een verbluffende opening. En een paar jaar later doet de Kazach Yevgeniy Koshkin dat gewoon lekker nog sneller met een hele rits aan 9.3 openingen en afgelopen november zelfs 9.31. Dit is de lijst zoals die er nu uit ziet met wel zes keer laagland erin, inclusief een stel zeer snelle:




------------------------------


En dan de rondetijden. Op hoogland zijn er na 2002 zeven 24ers gereden:



Wat interessant is is dat dit significant langzamer is dan de rondes op de 1000 meter, waar de top tien toen van 24.67 t/m 24.84 ging. Tegenwoordig is dat niet meer zo, maar vroeger dus wel. Het gaat hierna wel hard omlaag met in 03-04 een rits 24.7's van Wotherspoon, maar die 24.67 van Van Velde op de 1000 meter wordt op de 500 meter pas in november 2005 gehaald door Joji Kato. Twee jaar later is Wotherspoon weer op zijn top en rijdt hij verbluffende rondetijden:



Geen 24.3 hier, die zijn gereserveerd voor de 1000 meter, maar 24.4 is ook heel hard hoor. Ik mis hier wel de rondetijden van een 34.13 en 34.16 rond de jaarwisseling, dus eigenlijk hoort Wotherspoon hier nog wel vaker in te staan. Deze supersnelle rondetijden blijven lang onaangetast. Af en toe komt er iemand even kijken in de top tien, zoals Whitmore met 24.57 in november 2013, maar die vier aan de top van Wotherspoon blijven daar wel acht jaar lang staan. Todat Kulizhnikov om de hoek komt kijken en dit doet:



Eindelijk Wotherspoon uit de boeken, en die 24.31 is zelfs sneller dan de 24.32 van Wotherspoon op de 1000 meter en dus is het de snelste ronde ooit gereden. Drie jaar later maakt Kulizhnikov een gigantische sprong en rijdt als eerste een ronde onder de 24 seconden met 23.94, en bij diezelfde wedstrijd in maart 2019 gaan ook Shinhama en Min-Kyu Cha onder de 24.3. Daarna is het relatief rustig met af en toe één of twee nieuwe tijden per seizoen, maar pas dit jaar is er weer een grote sprong gemaakt:



Ondanks dat De Boo nu de snelste ronde ooit heeft met 23.92 staat Kulizhnikov hier nog wel op de eerste plaats want De Boo reed dat op de 1000 meter. Maar hoe lang nog? Die 24.01 van De Boo kwam dichtbij, en ook Zurek en Stolz komen dichterbij. Gaan we komend seizoen voor het eerst weer een 23er zien op de 500 meter?

 

[Marcel Vos]

En dan nog de rondes op zeeniveau (aparte post want ik kwam aan de limiet van 10 plaatjes per post). Hier mocht je na 2002 zeer tevreden zijn met een 25.5 ronde:



Dat WK sprint in Hamar was een bijzonder snelle wedstrijd en die gaan we ook op de andere sprintafstanden nog wel terug zien. Een jaar later ging het ook erg hard op het WK afstanden in Berlijn met vier nieuwe rondes in de top tien van alleen al die wedstrijd. In de jaren daarna blijft vooral Wotherspoon de lijst updaten met 25.2's, 25.1's, en zelfs een 25.08 in Milwaukee in november 2005. Maar het echte knalwerk komt, net zoals op hoogland, in seizoen 2007-2008:



24.72! Wat een ronde! De luchtdruk bij die wereldbeker in Hamar was onder de 970 en dat is terug te zien aan deze rondetijden. Deze lijst gaat onveranderd blijven tot november 2011, waar Groothuis met 25.03 zich halverwege de top tien vestigt. Een jaar later rijdt Koskela voor het eerst weer een 24er, en dan gaat het in het Olympische seizoen weer helemaal los. Michel Mulder evenaart de 24.72 van Wotherspoon, en ook Ronald Mulder en Jan Smeekens rijden 24ers. Dan komt Kulizhnikov om de hoek kijken en voor hem wordt 24.7 en 24.8 de nieuwe standaard, al weet hij nog niet het record van Wotherspoon en Mulder te verbreken:



Twee jaar later, op de Spelen van 2018, lukt het Lorentzen wel om harder te gaan, en hij wordt Olympisch kampioen met een ronde van 24.67. Nog een jaar later slaat Kulizhnikov terug met 24.66 bij het Wk sprint in Heerenveen, en bij de snelle WB finale in 2020 evenaart Dubreuil dat en rijdt Shinhama een verbluffende 34.07 met ook een nieuwe snelste ronde: 24.61. Daarna is het weer een paar jaar stil totdat ene 18-jarige Jordan Stolz om de hoek komt kijken en iedereen verbluft met een ronde 24.48:



Dan denk je dat dat hard is, en het seizoen erna wordt die top tien ook niet gehaald, maar de afgelopen twee seizoenen hebben ons een nieuwe definitie van snel gegeven, want Stolz en De Boo hebben samen dit gedaan:



Dit is echt onmogelijk hard, die 24.48 van Stolz is nu al helemaal uit de top tien gevallen! En die 24.22 van Stolz in Milaan evenaart zelfs de 10e tijd van het hooglandlijstje, echt bizar. En die jongens zijn pas 22 jaar oud, ze kunnen nog vele jaren mee. Gaan ze komende jaren nog harder? Of krijgen we weer een nieuwe droge periode? We gaan het zien!

 

[Mjøsaman]

Als start van de snelste rondetijden per jaar, hier de rondetijden van een wedstrijd uit 1886. Hoewel, rondetijden, ze zijn gemaakt op een ijsbaan in de vorm van een driehoek, dus eerder driehoekstijden of zo.

De wedstrijd vond plaats op het Heiligengeistfeld in Hamburg en ging over 5 "ronden" van 700 meter.

Op 22 januari 1886 de voorronden
Thorvald Groth (DEN) 1.49 - 1.53 - 1.46 - 2.00 - 1.45.4 = 9.23.4
Arie v/d Berg (NED) 1.50 - 1.53 - 1.46 - 2.00 - 1.31 = 9.10

Carl Werner (NOR) 1.39 - 1.37 - 1.35 - 1.46 - 1.39.4 = 8.16.6 (?)
Marten Kingma (NED) 1.41 - 1.38 - 1.38 - 1.46 - 1.30 = 8.13

Pieter Bruinsma (NED) 1.35 - 1.40 - 1.50 - 1.50 - 1.56.4 = 8.56.4
Axel Paulsen (NOR) 1.25 - 1.30 - 1.34 - 1.35 - 1.36 = 7.40

Wiebe Zijlstra (NED) 1.43 - 1.41 - 1.46 - 1.58 - 1.50 = 8.58
T.B. Veninga (NED) 1.40 - 1.40 - 1.39 - 1.42 - 1.42 = 8.23

En op 23 januari de finales:
Paulsen 1.22 - 1.26 - 1.27 - 1.29 - 1.30.6 = 7.14.6
Kingma 1.23 - 1.28 - 1.44f - 1.30 - 1.44 = 7.49

Werner 1.25 - 1.33 - 1.33 - 1.31 - 1.30.2 = 7.32.2
Veninga 1.27 - 1.33 - 1.33 - 1.33 - 1.27 = 7.30

Grappig om te zien dat er toen ook al onderscheid was tussen schaatsers die vlak probeerden te rijden (zoals Veninga) en schaatsers die met beheerst oplopende rondetijden (zoals Paulsen) sneller dachten te zijn.

Deze Paulsen was overigens ook kunstschaatser en de naamgever van de Axel.

 

[Marcel Vos]

500 meter vrouwen​

Tijd voor aflevering nummer twee! Van de kortste afstand bij de mannen gaan we naar die bij de vrouwen, en we beginnen weer met de opening. Na Catriona LeMay's topseizoen in 01-02 zag die top tien er zo uit:



Buiten één topopening van Susan Auch is het puur en alleen LeMay, met de gehele top acht van het nieuwe seizoen. Vlak voor de start van mijn datacollectie opende Ruihong Xue 10.25 op het WK afstanden in Warschau, dus die zou je hier ook nog tussen kunnen zetten. LeMay was echt een meester op de opening en ze verlegde grenzen. Niet alleen door snel te openen, maar ook door heel vaak snel te openen. Acht keer onder de 10.3 in één seizoen is sindsdoen slechts door twee vrouwen nagedaan, dus het is nog steeds een zeer bijzonder feit, en ze heeft ook de eerste 10.1 opening op haar naam staan.

In de jaren hierna verandert er weinig. Op een wereldbeker in januari 2005 komt Okazaki wel aanzetten met een zeer snelle 10.21, maar dat is een eenmalige uitschieter. Twee jaar later krijgen een nieuwe snelste geteleviseerde opening: 10.20 van ene Jenny Wolf op het WK afstanden. We weten het dan nog niet, maar dit is het begin van de heerschappij van de beste 100 meter schaatser (man of vrouw) in de geschiedenis van de schaatssport. Aan het begin van het volgende seizoen, op 9 november 2007, rijdt Wolf haar eerste 10.1 opening met 10.18, en een week later gaat het nog sneller met 10.13, de snelste opening ooit. En op het WK sprint in Heerenveen gooit ze er gewoon nog een 10.18 uit. In 2008-2009 tikt ze die 10.1 nogmaals drie keer aan, maar het seizoen erna slaat alles. Het Olympische jaar kent wel ACHT openingen in de 10.1 van Wolf. Acht! En haar laatste is zelfs 10.14 in de tweede omloop op de Olympische Spelen. Genoeg voor de snelste tijd op de 500 meter, maar niet om Olympisch kampioen te worden want haar eerste omloop was minder goed.

Al met al komt dit uit op deze top tien na seizoen 2009-2010:



Die ene 10.17 van LeMay staat er leuk tussen, maar het verbleekt bij Wolf. Drie jaar lang komt hier geen verandering in, maar in 13-14 bereikt de volgende 500m-koningin haar top en ook deze is zeer goed in openen. Sang-Hwa Lee reed haar eerste 10.2 opening al op de Spelen van 2010, maar vier jaar later kreeg ze het zelfs naar de 10.1. Het begon met 10.31 en 10.21 bij de eerste wereldbeker, in Calgary, en daar ging het alleen maar sneller. Zes dagen later was het 10.16, en de dag daarna ging alles los en werd zij de eerste en nog steeds enige vrouw die ooit 10.0 heeft weten te openen: 10.09! Dat ging gepaard met een wereldrecord van 36.36 dat exact twaalf jaar heeft gestaan, en dat record opening staat nog steeds. In Astana en op de Spelen in Sochi opent ze weer 10.1, en daarna zwakken haar openingen iets af. Nog steeds prima, maar de 10.1 haalt ze niet meer.



Het is wederom vier jaar wachten tot er iets nieuws gebeurt, en nu is het de beurt aan Nao Kodaira om haar top te bereiken en dan traditiegetrouw 10.1 te openen net zoals de vorige monarchen op deze afstand. In seizoen 17-18 opent Kodaira 10.19 en 10.14 bij de wereldbekers op hoogte, en die laatste komt de top tien binnen.

Daarna gaat het minder met de openingen van de vrouwen. In november 2021 weet Angelina Golikova nog één keer net de 10.1 te halen met 10.19, maar die mag daarna niet meer meedoen en mede dankzij dat krijgen we seizoenen waar er niet eens onder de 10.3 wordt geopend. Femke Kok is inmiddels goed en wint veel, maar zowel de openingen als eindtijden zijn niet zo snel als anderen deden. Gaat zij dan de eerste moderne veelwinnaar zijn bij de vrouwen die niet in de 10.1 weet te openen? Nee hoor, want ook de vijfde 500m-koningin van het klapschaatstijdperk (na LeMay, Wolf, Lee, en Kodaira) bereikt in een Olympisch jaar haar top en dit jaar heeft Kok 10.18, en twee keer 10.19 geopend. Net niet genoeg voor de top tien, maar wel erg snel. Die top tien openingen is dus al bijna negen jaar onveranderd en ziet er nu zo uit:



Kok is wel de tweede vrouw, na Wolf, die net zoals LeMay acht keer onder de 10.3 weet te openen in één seizoen. Wolf deed dat natuurlijk wel meer dan acht keer, met 12, 14, en 14 keer in 07-08 t/m 09-10 (en misschien nog wel vaker want ik mis best wat nationale wedstrijden van haar). Niet alleen dat, maar Wolf heeft ook met afstand, en ook heel erg grote afstand, het meest onder de 10.3 geopend. In totaal ken ik 144 openingen onder de 10.3 sinds seizoen 1997-1998, en het lijstje met schaatsers die dat het meeste hebben gedaan ziet er zo uit:

Jenny Wolf: 63
Sang-Hwa Lee: 20
Nao Kodaira: 12
Catriona LeMay: 10
Femke Kok: 8
Ieder ander: 4 of minder

Dat is niet normaal. Wolf heeft in acht verschillende seizoenen (2007 t/m 2014) 10.2 weten te openen, en deed dat ook heel erg vaak. Ze is dus echt de beste 100 meter rijder ooit. Wat ook interessant is is dat bij de vrouwen de vijf beste 500m schaatsers ook de vijf beste 100m schaatsers zijn terwijl dat bij de mannen niet zo is. Koshkin heeft nog niets groots gewonnen, Gao wel maar hij heeft niet geheerst, en voor Oikawa was de 500 meter echt te lang. Het is alleen Shimizu die op zowel de 100 als 500 meter gedomineerd heeft.

Zijn er nog interessante dingen bij de laaglandlijstjes? Jazeker wel, en deze is veel gevarieerder. Net zoals Shimizu opende LeMay een stuk sneller op hoogte dan op zeeniveau en dus domineerde ze niet zo hard op laagland. Dat geeft anderen de kans op de top tien te halen en dan krijg je na seizoen 2005-2006 deze leuke lijst:



Een 10.30 uit Roseville met ongetwijfeld wind in de rug, een 10.33 van Manli Wang en Garbrecht, en ook van Sang-Hwa Lee, wat nu nog steeds de snelste opening ooit is door een junior, en we zien ook Marianne Timmer met een superopening op het NK afstanden 2004. Daarna is het verhaal grotendeels hetzelfde met negen keer 10.1 van Wolf, dan twee keer 10.17 van Lee, en een 10.18 van Kok die hier net wel de top tien haalt:



Later vandaag de rondes van de 500 meter.

 

[Marcel Vos]

Hier de geschiedenis van de rondes. Na 2002 staat LeMay vijf keer in de top tien, maar de twee snelste heeft ze niet. Op de Spelen van Salt Lake City is Monique Garbrecht de eerste vrouw die een 26er weet te rijden (op welke afstand dan ook), en Andrea Nuyt doet dat haar bij dezelfde wedstrijd na.



Ondanks dat in de drie jaren hierna elk seizoen twee sprintwedstrijden op hoogte zijn brengt dat geen verandering in deze lijst. Pas in november 2005, toen het hele schaatsen een grote ontwikkeling doormaakte, gingen de vrouwen weer zeer snelle rondes rijden. Manli Wang reed als derde vrouw een 26er en ook direct een nieuwe snelste ronde: 26.87. Dan denk je dat het klaar is want de sprinters komen niet meer in Amerika dit seizoen, maar dan ken je Cindy Klassen nog niet. Ondanks dat ze een allrounder is die net wereldrecords op de 1500 en 3000 meter heeft gereden rijdt ze een sublieme 500 meter met de nieuwe snelste ronde ooit: 26.74.



Dat is echt niet normaal aangezien ze ook de tweede tijd ooit reed op de 5 kilometer met 6:48.97, maar Klassen was dan ook zeker niet normaal. Dit was wel haar laatste echte topjaar, dus we gaan pas meer van haar zien bij de andere afstanden. Het jaar erop verbreekt Jenny Wolf het oude wereldrecord 500m van LeMay en doet dat met een ronde 26.8, en ook Beixing Wang rijdt een 26er. Dit blijven deze vrouwen een tijdje doen en in november 2009 is Wang de eerste die onder die ronde van Klassen duikt met 26.70. Dat is nog niet heel bijzonder en de progressie in rondetijden gaat wat langzaam (in tegenstelling tot wat Wotherspoon deed bij de mannen).

Op het WK sprint 2012 krijgen we twee nieuwe namen in de lijst. Op dag één rijdt Hong Zhang een rondje 26.68, en een dag later gaat haar landgenote Jing Yu nog ietsje sneller met 26.67 (en de eerste 36er). Dit is het begin van een gigantische stroomversnelling in het niveau van rondetijden bij de vrouwen. Het volgende seizoen rijdt Heather Bergsma (toen Richardson) 26.64 en rijdt Sang-Hwa Lee de eerste 26.5. En wat er daarna gebeurt is echt niet normaal:



Een hele nieuwe top zeven en een rondje 26.2! Niet alleen reed Lee de snelste opening ooit bij haar wereldrecord, maar ook met afstand de snelste ronde ooit, en die combinatie maakte die 36.36 zo gigantisch sterk. Maar hoe mooi die explosie van 26.4's ook is, niemand was klaar voor het niveau dat Hong Zhang twee jaar later zou laten zien. Op 20 november 2015, in Salt Lake City, opent ze 10.63, haar snelste ooit, en knoopt daarbij een ronde aanvast waar we nu nog van staan te schudden: 25.93. Een 25er! Dat is echt zo abnormaal snel, en ondanks dat Zhang totaal niet kon openen leidt dit haar toch tot de 2e tijd ooit.



Die rondes van Zhang zijn echt absurd, en die 25.93 zou nog heel lang blijven staan. Nao Kodaira komt wel enigszins in de buurt. In 17-18 rijdt ze 26.23 en in 18-19 zelfs 26.15, maar ook dat is nog ruim twee tienden achter de ronde van Zhang. Ze rijdt wel veel snelle rondes, maar haalt net niet dat topniveau van Zhang, en helaas ook net niet het wereldrecord 500 meter. Een andere rappe is Olga Fatkulina, en met een 26.2 van haar op het WK afstanden 2020 krijgen we de volgende top tien:



En dan droogt de rivier op. Net zoals bij de openingen gaat het ook op de ronde niet hard. Het gehele niveau op de 500 meter vrouwen is eigenlijk zeer matig met winnende tijden zoals 36.8, 36.9 en in januari 2025 zelfs 37.0 in Calgary. Maar we weten allemaal wie er dit seizoen een grote sprong heeft gemaakt. Femke Kok ging ineens harder openen en daarbij kwamen ook de rondes. Op 15 november 2025 is zij de eerste in bijna zes jaar die weer verandering weet te brengen in de top tien met een rondje 26.21. En een dag later is het echt goed raak. Na een sublieme opening van 10.19 rijdt Kok een geweldige ronde en weet ze zelfs Hong Zhang van de troon te stoten na tien jaar heerschappij. Onze Femke rijdt een rondje in 25.90 seconden. Heel veel sneller is het niet, maar 0.03 seconden sneller is nog steeds sneller.



De wereldbekers op hoogte dit jaar zijn vlak na het NK afstanden dus ik denk niet dat we van Kok weer zulk vuurwerk kunnen verwachten, maar wie weet wat anderen gaan doen.

 

[Marcel Vos]

En als laatste van dit hoofdstuk de laaglandrondes. Enkele jaren lang heeft Svetlana Zhurova het record voor de snelste ronde in handen: een geweldigde 27.68 van het WK afstanden 1999 in Heerenveen. Pas bij het supersnelle WK sprint in Hamar in 2002 gaat LeMay daar als eerste onderdoor en krijgen we deze lijst:



Waar het in Salt Lake en Calgary niet zo hard ging in de seizoenen daarna was dat op zeeniveau anders. Laatbloeier Anzhelika Kotyuga rijdt in februari 2004 op 33-jarige leeftijd nog net iets sneller met 27.65. Een jaar later in Erfurt duikt ze daar nog eens onder met 27.53. In het stroomversnellingsjaar 2005-2006 rijdt Manli Wang nog weer iets sneller en komt tot 27.43. Op dit moment is de lijst erg gevarieerd met wel zeven verschillende namen in de top tien:



Waar Jenny Wolf het ruim een kilometer boven zeeniveau niet voor elkaar kreeg om de snelste ronde te rijden lukt haar dat dichter bij het middelpunt van onze planeet wel. In Hamar in januari 2008, bij een luchtdruk van onder de 970, rijdt ze een ronde 27.28. Hard als dat is, ook deze blijft niet lang staan en in november van hetzelfde kalenderjaar schaatst Beixing Wang zich naar 27.26. Deze twee vrouwen voeren deze gehele Olympiade de boventoon op de 500 meter en dat zie je dus ook terug in de top tien, want die nemen ze samen een paar jaar lang geheel in beslag.



In 2012, twee maanden na het WK sprint waar ze die 26.67, krijgen we Jing Yu ook aan de top op zeeniveau met een rondje 27.18, en ze rijdt zich nog drie keer de top tien in. En niet onverwachts komt het volgende seizoen Hong Zhang om de hoek kijken met 27.12. Het Olympische seizoen 2013-2014 zorgt ook hier voor een gigantische stroomversnelling. In november 2013 komt Sang-Hwa Lee tot 27.10 in Astana en een dag later is ze nog sneller met 27.06. Op het Olympisch Kwalificatietoernooi een maand later komt Margot Boer daar héél dicht in de buurt. Haar rit is geweldig, maar de ronde blijft net op 27.07 steken. Dat is allemaal leuk en aardig, maar wederom was niemand voorbereid op de kracht van Hong Zhang. Haar trage opening voorkwam vaak dat ze won, maar die rondes zijn subliem. Op de Spelen van Sochi rijdt ze in de eerste omloop naar een superronde van 26.79. Eindelijk! Zes jaar nadat de mannen voor het eerst onder de 25 seconden gaan de vrouwen onder de 27 seconden. En hoe! Dit gat is echt heel groot, bijna drietiende voor op Sang-Hwa Lee.



Nadat bijna de gehele top tien nieuw is gaat het in 2015 wat minder hard, maar in 2016 heeft Hong Zhang haar topjaar en dat zien we terug. Ze blijft meer dan een seconde achter die 25.93 van Salt Lake, maar rijdt zichzelf wel vijf keer de top tien met twee keer 26.9 en drie keer 27.0. Dan zijn we weer aanbeland bij het tijdperk Kodaira, en hier haalt ze wel het record voor de snelste ronde. In seizoen 2016-2017 rijdt ze vier keer 26.8, maar blijft ze nog net achter die 26.79 van Zhang steken. Het jaar erop rijdt ze echt heel hard. Het begint met 26.84 in november 2017 in Stavanger, en een dag later is het tijd voor een nieuwe snelste laaglandronde: 26.74. Bij een trainingswedstrijd voor de Olympische Spelen in Gangneung rijdt ze even droogjes een wereldrecord laagland (37.05) en daar hoort ook een nieuwe snelste ronde bij met 26.72. En natuurlijk gaat het elf dagen later bij de Spelen zelf nog harder. Kodaira rijdt de eerste 36er op laagland en dat gaat gepaard met een rondje 26.68.



Plotseling ziet de wereld er heel erg Japans uit. Herzog doet in haar topjaar 18-19 een uitschieter, maar blijft een tiende van het record verwijderd: 26.78. Dan, bijna uit het niets, doet de Russin Angelina Golikova iets heel erg bijzonders. De wereldbekerfinale van 2020 in Heerenveen gaat erg hard, en de tweede dag wordt er op elke afstand een baanrecord gereden. Bij de vrouwen 500m is de gelukkige Golikova en dat doet ze met een ongelofelijke ronde: 26.55! Dat is echt heel hard, en hoewel ze in Nagano eerder dat seizoen al tot 26.81 was gekomen is deze ronde echt onverwachts.

Hierna krijgen we het tijdperk van Femke Kok en Jutta Leerdam. Op hoogte heeft Leerdam nooit hard gereden in bij Kok duurde het tot dit seizoen voordat ze dat voor elkaar kreeg, maar op zeeniveau was het in het coronajaar al raak. Kok rijd bij de eerste wereldbeker naar 37.08 (bijna een baanrecord) en een ronde 26.60, en ook Leerdam rijdt 26.73. In het Olympische jaar halen ze dat niet, al rijden Erin Jackson en Miho Takagi allebei wel 26.71 op de Spelen in Beijing. Het supersnelle NK sprint 2023 leidt tot een nieuw record: Leerdam rijdt 26.53. Daarna is het even stil, totdat Femke Kok terugkomt van een virusinfectie en in februari 2025 tot 26.56 en drie keer 26.6 komt. Dat is echt een heel sterk niveau, en zoals we inmiddels al weten ging dat dit jaar nog een stukje sneller...

Op het OKT afgelopen december rijdt ze nog een 26.5, maar Leerdam's 26.53 blijft nog steeds bovenaan staan. Echter, zoals een echte sprintkoningin betaamt piekt Kok op de Spelen en bij haar ultrasupersublieme 500 meter (36.49!!!) verpulvert ze dat record van Leerdam en rijdt ze een ronde in slechts 26.31 seconden.



Dat is echt supersnel en we kunnen zeker niet van Kok verwachten dat ze dat dit jaar weer doet, al is natuurlijk niets onmogelijk. Leerdam doet niet mee, maar wie weet elke andere vrouw er ineens op staat.